Quellhorst-orgel

Orgel

Het Quellhorst-orgel boven de preekstoel komt uit Oldenzaal. De tekst op het front ‘organa traCta LaVDes Canta nVMInI soLI’ wijst op de begeleiding van de gemeentezang. De vertaling luidt als volgt: ‘Zing lofzangen met al wat in u is voor de Heere alleen.’

Het orgel begeleidt het zingen tijdens de erediensten. Daarnaast vinden er ook zang- en muziekavonden plaats.

Korte historie Quellhorst-orgel

Georg Heinrich Quellhorst (1770-1836) kreeg de opdracht een orgel te maken voor de Plechelmusbasiliek, vroeger Plechelmus-kerk, die teruggegeven was aan de Katholieke bevolking van Oldenzaal. Als bouwjaar wordt doorgaans 1813 aangenomen, in dat jaar werd ook de eerste rekening uitgeschreven. Ook de uitspringende letters van het opschrift op het orgel, 'organa traCta LaVDes Canta nVMInI soLI', duiden dit jaartal aan. In 1815 kwam het gehele orgel gereed. Het nieuwe orgel van Quellhorst werd alom bewonderd en betiteld als een meesterwerk.

Het orgel, bestaande uit hoofdwerk en rugwerkachtig onderpositief, is voor Nederlandse begrippen vrij ongebruikelijk. De Franse trekjes van het orgel kunnen verklaard worden doordat Quellhorst een tijd gewerkt had bij Jacob Courtain. Het aantal sprekende stemmen bedroeg 27 en deze waren verdeeld over hoofdwerk, onderpositief en vrij pedaal. Het instrument was gesierd met twee zwevende bazuinblazende engelen en het bovengenoemde opschrift. In het onderfront staan de grootste pijpen van de Praestant 4’ en de Quinta 3’. Het bovenfront, met houten imitatiepijpen in de middentoren, bevat de grootste pijpen van de Principal 8’ (hoofdwerk) en de Praestant 8’ (pedaal).

Na restauraties door Jacobus Armbrost uit Haaksbergen (1829), Johan Heinrich Holtgräve uit Deventer (1844) en de Oldenzaalse orgelmaker Elberink (1856) bracht de restauratie van de kerk met zich mee, dat het orgel in 1893 werd verkocht aan de Gereformeerde Westerkerk in Utrecht die in 1891 gebouwd werd. Achtereenvolgens werden werkzaamheden verricht door J.F. Witte en J. De Koff & Zn. De Gereformeerde Kerk verkocht de Westerkerk in 1966 aan de Gereformeerde Gemeente en in het kader van herinrichting van het kerkinterieur werd de orgelkas wit geschilderd. In 1986 werd het orgel gerestaureerd en gereconstrueerd door Fama & Raadgever. De kas werd opnieuw geschilderd in oorspronkelijke mahonie-imitatie die bij kleuronderzoek werd aangetroffen.